Sosial şəbəkələrin dünyada reytinqləri alt üst etdiyi vaxtda Azərbaycan internetində də sosial şəbəkələr yaranır. Əvvəldə xəbər vermişdik. İlk olaraq www.azcomonline.net yarandı. Ardından emi.az sosial şəbəkəsi. Növbəti olaraq isə Myxazar.com sosial şəbəkəsi. Sayt adının oxşarlığından da görsəndiyi kimi Xaza.com`a məxsus servisdir. Xazar`ın rəsmi blogunda verilmiş məlumata görə sistem tam fəaliyyətdə deyil, test rejimində işləyir. Gələcəkdə sistemin inkişaf etdiriləcəyi vurğulanır. Sistem tam fəaliyyətə başlamasada kifayət qədər geniş və funksionaldır. Ad və servis seçimlərində MySpace`ə bənzədildiyini göstərir. Elə saytın adının yazı tərzidə bunu deməyə əsas verir. Sistem iki dildədir. Azərbaycan və İngilis dilində fəaliyyət göstərir. Rəsmi blogdan oxuduqda sistemdə olan funksiyalar haqqında ətraflı məlumata sahib olmaq mümkündür. Ancaq son zamanlarda açılan bu sistemlərə nə dərəcə marağın olacağı isə müəmmalıdır. Bir növ böyüklər üçün oyuncaq funksiyası daşıyan sosial şəbəkələr Azərbaycanda nə qədər maraqla qarşılanar sual altındadır. Hər halda bizim internet istifadəçilərinin istifadə səviyyəsi heç də hamsının böyüdüyünü deməyə imkan vermir.

Nəhayət deyəsən inkişafa doğru qədəm qoyuruq. Son vaxtlarda BarCamp Azərbaycan yaradılıbdı. Barcamp Azərbaycan haqqında indi ətraflı danışacağıq. Əvvəla onu deyimki MDB və Baltikyani ölkələrdə indiyə qədər yalnız iki Barcamp təşkil olunub: Kiyev və Riqa Barcampları. Riqa Barcampında Azərbaycandan 5 iştirakçı iştirak edib. Bu iştirak edənlərdən Alievin öz dilindən Barcamp haqqında oxuya bilərsiniz. Bu ay isə Azərbaycanda, Riqa Barkampının təşkilatçıları Bakıda martın 27-də "Barkamp", "Barkamp Qafqaz" , "Barkampın əhəmiyyəti" haqqında məlumat verəcəklər. Ətraflı məlumatı BarCamp Azərbaycan saytından ala bilərsiniz. İndi də Barcam haqqında ətraflı...

Oxuduğuma görə sosial şəbəkələrin fevral ayı sıralaması elan edilib. Birinciliyi dünynanın sosial şəbəkə sahəsində marka adı olan Myspace tutur.İkinci yeri isə ötən illəri adını tez-tez eşitdirən Facebook tutur. Ancaq bu statistika təkcə ABŞ istifadəçiləri əsasənda açıqlanan statistikadır. Sıralamada 5-ci yeri tutan Bebo isə ötən vaxtlar ərzində satışı gerçələşən növbəti saytlardan olmuşdu. Beləki saytı AOL 850milyon dollara satın almışdır. Belə saytların güclü və təcrübəli kompanyalar tərəfindən satın alınması və ya müəyyən hissəsini alaraq şəriklik etmələri önümüzdəki aylar üçün bir-biri ilə rəqabətə girərək istifadəçilərə daha çox hizmət vermələri ilə nəticələnər deyə düşünürəm. Qlobal sosial şəbəkələrdən başqa qonşu ölkələrin sosial şəbəkə saytlarıda olduqca uğurlu fəaliyyətini davam etdirir. Qonşu Türkiyə`də Mynet`in 10 milyon ( 15 və ya 18 milyon idi rəqəm dəqiq yadımda qalmayıbdı ) dollardan daha çox ödəyərək aldığı Yonja.com və Mail.ru saytının xidməti olan my.mail.ru daha papulyarlar arasındadır. Önümüzdəki vaxtlarda bu tipli yerli saytların bizdə hansı maraqla qarşılanacağı isə mənə çox maraqlıdır.

Ötən həftə həm mən, həmdə "oxatan" bir az qeyri aktiv olduq. Bir tərəfdən bayramların gəlməyinə görə artan işlər, digər tərəfdən öz işlərimizin çoxalmağı nəticəsində yazmağa vaxt qalmır. Ümid edirəmki işləridə yerbəyer edib yenidən gündəlik yazmağa vaxt ayıra bilərik. Sözü çox uzatmayım sadəcə bu son vaxtlarda rastıma çıxan bir iki hadisəyə şərh verəcəm.
Deməli əvvəl Netty ilə başlayım. Arada iştirakçılara nəzər salırdım. Keçənlərdə nə görürəmki 2006, əyləncə saytları üzrə qalib Natarsan.az saytı yenidən üzv olubdu və saytda təsdiqlənibdi. Mən bilən bir dəfə qalib olan sayt axı yenidən iştirak edə bilməz. Ələxsusda eyni kateqoriya üzrə. Amma yenə əyləncə saytları kateqoriyasında bu sayt mübarizə aparır. Sonrada deyirlər Netty`də hər şey düzdür. İndi bilmirəm yuxulu vaxtlarına düşüb ya nədirsə saytı rədd etməyiblər eks qalibi. Bilmirəm bəlkədə rüşvətini hörmətini eləyibdi ona görə bu il də qalib olmaq itəyir. Bax ona bir söz deyə bilməyəcəm. Burada artıq axan sular durular, mükafat da onların olar. Bizim blog da əyləncə kateqoriyasına üzv olduğundan ora çox nəzər yetirirəm. Təqribi olaraq namizəd saytlar arasında 8-10 aras DLE üzərinə qurulmuş sayt var. Seçim arasında birinci onlardan biri çıxsa mənim deməyə başqa sözüm olmaz.
Birdə keçənlərdə bir Google reklamında görmüşdüm həmdə o dəfə mailimə belə bir mesaj gəlmişdiki engelgor.com`a daxil olun MSN də sizin kimin əngəllədyini görün. Oturub həm bir xeyli güldüm. Həmdə əsəbləşdim. Utanmasalar deyəcəklərki parolunuzla bərabər eviniz açarında bizə yollayın. Belə baxanda məni kim MSN`də iqnor eləsə Allah canın sağ eləsin. Mənə nə düşüb girib birdə ona baxam görəm. Parol əldə etmək üçün bu camaat özünü axırıncı yola qoyubdu lap. Məsləhətim odurki sizə də bu tipli e-maillər gəlsə əsla ciddi qəbul etməyin.

Bu gün nə görsəm yaxşıdır. Ilk10`dan saytlara baxanda, gördümki uzun illərdir əl dəyməyən sayt yenilənibdi. Yadımdadır hələ bu blog yazmaq işinə başlamamışdıq ancaq vaxt tapdıqca oxuyurdum. Elə həmin vaxtlarda indiki BLOGran`a çevrilmiş köhnə Birinci blog`da belə bir yazı oxumuşdum - "Partdaq gələcəyə doğru?". ( düzü təbəssümlə oxumuşdum ) Deyəsən bu yazıdakı tövsiyyəyə cavab gəldi ay BLOGran qardaş. Baxıramki elə Parlaq`da modayla ayaqlaşdı. Yox yox web 2.0 və Ajax`la yox. Sadəcə elə sənin də məsləhət etdiyin kimi Mix.az Open.az və s. kimi bir blog ( ya da webzine deyək ) təşkil elədi. Qınamalı da deyil. Harada, nədə reytinq var qaçdı onun dalınca. Düzdə elədi. Düzdü bu DLE üzərində qurulmayıbdı. Ancaq həmin sistemə oxşadılıbdı. Favicon`una baxanda və o tərəf, bu tərəfinə nəzər yetirəndə SLAED CMS`in DLE`ə oxşadıldığını gördüm. Xeyirli olsun deyək! İllər sonra gələn bu dəyişikliyə səbəb yəqinki reytinq sıxıntısı oldu. Bəs elə də qeyri adi xəbər dəyəri olmayan bu yazını niyə yazdım deyə soruşsaz, səbəb elə məhz əvvəlki sitatıma bir cavab idi. Dedim BLOGran qardaşa deyimki, səsini eşidən oldu deyəsən. Yəniki yazmağa dəyər...

2000.ci ildən fəaliyyət göstərən Box.az milli e-mail ünvanı artıq yeni texnalogiyaya ayaq uydurmağa qərar verdi. Uzun zamandırki heç bir yenilik etməyən elektron poçt servisi bir neçə yeniliyi birdən etməyə hazırlaşır. Blog.ilk10.az oxuduğum xəbər əsasən bunu deyə bilirəm. Ən əvvəl onu deyimki, inbox.az dan sonra artıq box.az da yaddaşını artıraraq 1gb`a çatdırıbdı. Sonra isə mobil telefonlardan e-maili yoxlamaq funksiyası artırılıbdır. Əvvəlki versiyada da bu servisin olmasına baxmayaraq sonradan bağlanmışdı. Sonra isə əyləncəlilik olsun deyə rənglər və iconları zövqünüzə uyğun dəyişə bilərsiniz. Antispam və antivirus sistemi də deyilənə görə inkişaf etdirilib.Giriş səhifəsinin çox xoşuma gəldiyini qeyd edim.
Mailə daxil olanda isə yeni texnalogiya Ajax`dan əməllicə istifadə etdiklərini görmək olar. Mailin içi mənə Yahoo mailin daxili səhifəsini xatırlatdı. Çatışmayan tək şeyi reklamları idiki, maşallah box.az üçündə bu problem deyil. Tezliklə onlarda öz yerində olar. Onu deyə bilərəmki kim ki mailini box.az`dan istifadə edirsə o zaman beta.box.az ünvanından öz maillərini yoxlaya bilərlər. Kimin nə deməyindən asılı olmayaraq mənim bəyəndiyim bir yenilikdir. Xırda çatışmamazlıqlarını da aradan qaldırsalar məncə efirə vermək üçün hazırdır.

Bu gün Gurbanov`un blogunda belə bir yazı gördüm. Xeyirli, uğurlu olmasını diləyirəm. Gurbanovun özünündə belə bir fikri var idi. Deyəsən qabaqladllar onu. Sistem haqqında mənim çox geniş yazmağıma elə də ehtiyyac yoxdur elə Gurbanov ətraflı yazıbdı. İstəsəz keçid edib oxuya bilərsiniz. Sadəcə sistem haqqında onun yazısında bir sitat gətirim:

1. Maraqlı bir yazı yazırsınız. Həddindən artıq üzərində işləmisiniz lakin, blogunuzun ziyarətçi sayı az olduğundan hədəfdə tutduğunuzdan daha az oxucuya çatdıra bilirsiniz. Bunun qarşısını almaq üçün, əvvəla yazını yazırsınız və “efirə” buraxırsınız.

2. Gedirsiniz, Xebername.com və yaxud xeber.name, qeydiyyatdan keçirsiniz və özünüzə hesab açıb, emailinizə gələn link ilə hesabınızı aktivləşdirirsiniz.

3. Bundan sonra hesabınıza daxil olub, sol tərəfdən “Yeni Xəbər Göndər” linkinə tıqqıldadırsınız və yazınısın linkini (URL) daxil edib, yazınızın qısa xülasəsini yazdıqdan sonra, bölməsini seçib, XəbərNamədə yayınlayırsınız.

4. Bu zaman sizin xəbəriniz yeni əlavə olunmuş xəbərlər siyahısına düşəcək, başqa adamlar sizin yazınıza baxacaqlar və xoşlarına gəlsə səs verəcəklər. Səs yığmış xəbər Ana Səhifədə məşhur xəbərlər siyahısına düşəcək. Və beləliklə daha çox adam Xəbərnamədən sizi sayta yönləndiriləcək və xəbərinizi oxuyacaq, əziyyətiniz boşa getmiş sayılmayacaq.

Daha ətraflı məlumat üçün bura baxa bilərsiniz.

Qeyd edimki sayt ElimizOnline məxsusdur. Hələki tək iradım ad seçimidir. Heyifki domain bir az uzundur. ona görə də mən xebername.com kimi xeber.name kimi istifadə edəcəm yəqinki saytı.

Əlavə edimki sistemdə bir az gəzib dolaşdım, bir iki xəbər linki əlavə etdim və xoşuma gəldi. Düzü blog yazmağa bir az da həvəsləndirdi məni.

Bu gün ANS Press`də belə bir xəbər oxudum:
Bu sistemdə xəritə və peyklə qiblənin yeri müəyyənləşdirilə bilər
Dünyanın ən böyük axtarış sistemlərindən biri olan Google artıq harada olursa olsun qibləni tapmaqda müsəlmanlara köməklik edəcək. Bundan sonra müsəlmanlar Google axtarış sistemində olan xəritə və peyk xidmətindən istifadə edərək qiblənin yerini asanlıqla təyin edə biləcəklər. Bunun üçün axtarış sistemində “QiblaLocator”u və buradan da olduğun ölkə ilə şəhərin koordinatlarını tapmaq lazımdır. Bundan sonra isə istər xəritə ilə, istərsə də peyk görüntüləri ilə qiblənin dəqiq yerini müəyyənləşdirmək mümkündür.

Deyirəm gərək adamın bəxti gətirə. Bəzən heç nədən pul qazanmaqda olurmuş. Bu gün belə bir xəbər oxumuşam.
 21 gün yataqda uzanan hollandiyalı tələbə 3,5 min funt-sterlinq qazanıb. 22 yaşlı İde van Dyutekom veb-kamera vasitəsilə onun yataqda uzandığını translyasiya edilən saytda reklam yeri satmaqla pul qazanır. Belə bir vəziyyət 3 həftədir davam edir. İde yalnız qısa müddətə duş qəbul etmək və özünə yemək hazırlamaq üçün yatağını tərk edir. İndiyə qədər sayta 450 min nəfər baş çəkib. Tələbə bildirib ki, yuxu - onun hobbisidir. Həm də ki bu onun öhdəsindən layiqincə gələ bildiyi yeganə işdir.

Yəqinki çoxumuz belə edirik. Məndə etmişəm. Mənim üçün əhəmiyyəti olmayan bir yerlərə üzv olmaq üçün bir e-mail ünvanı açmışam. Beləcə spamdan az əziyyət çəkirəm. Həmin mailə gələn mesajlarda mənim üçün əhəmiyyətsiz olduğu üçün ayda bir dəfə filan daxil olub yoxlayıramki bağlanmasın. Bu gün həmin mailə gələn bir mesaj diqqətimi çəkdi. Bizim tanınmış " əyləncə saytı" bloglarımızdan birindən gələn mesajdır. İstədim e-mailin məzmunu ilə sizi də tanış eliyəm. Həmdə bir iki cümlə ilə şərh verəm.
Haqqında bir az da yazmaq istədiyim başqa bir şey isə bu gün gördüyüm başqa bir saytdır. Ətraflı oxuyaq.